Kurumsal iş sistemlerinde yatay ve dikey işlev setleri, modüller, bileşenler

Bileşen Mimarisi

 

 

Dikey/sektörel ve işletme bölümleri bazlı yatay ERP uygulamaları

 

ERP Enterprise Resources Planning (Kurumsal Kaynak Planlaması), 4,000+ kurumsal işlevi, değişik departmanlarda gerçekleştirilen aynı iş sürecine ait faaliyetleri uctan uca konsolide eden sunan bütünleşik bir yapıyı kasteder. Süreçlerin, hem disiplin altına alınması, hem de kesintisiz ve sorunsuz işleyişe kavuşmasını sağlamaktadır.

Geleneksel ERP içinde işlevsellik genel şirket organizasyon şemasındaki yapıyı dikkate alarak, çekirdek modüllere dağıtılmıştır -finansman, satış/pazarlama, insan kaynakları, lojistik, üretim v.d. ERP içerdiği OLTP (online transaction processing) raporlama araçları ile enformasyon derleyerek bir MIS Management Information System işlevselliği de içerme derdindedir.

 

Yapısal değişiklikler

Bugünkü yapısına baktığımızda, ERP sistemlerinde üç farklı bileşen grubunun varlığını görmekteyiz.

Bunların ilki “spin off bileşenler” dediğimiz standart ERP kümesine eklenen özel amaçlı fonksiyon setleridir. İleri finansal planlama araçları ile ana amacı kurulum sürelerini kısaltmak olan banka, sağlık, perakende, kamu gibi endüstri tabanlı ekler bu gruptadır. Spin off bileşenler mevcut veri tabanını kullanmakla birlikte, onlar için ERP kernelinde kısmi modifikasyonlar yapılmıştır.

İkinci farklılık, “ara katman bileşenleri” diyebileceğimiz yeniliklerdir. Bu grupta interneti kullanma gereksiniminden doğan ve diğer firmalarla işbirliği yapma olanağı kazandıran eklemeler yer alır. Bu eklemeler kernele gerek duymadıkları gibi veri tabanı da kullanmazlar.

Üçüncü farklılık “karmaşık bileşenler” şeklinde isimlendirebileceğimiz, tipik örneği tedarik zinciri yönetiminin yaygınlaşması ile gereksinim haline gelen ileri planlama ve çizelgeleme aracıdır. Tek bir fabrika için geliştirilmiş olan MRP (malzeme gereksinimleri planlaması) ve CRP (kapasite gereksinimleri planlaması) modülleri içindeki yetersizleşmiş mantığı modernize eden bu araç seti ERP çekirdeğini ve veri tabanını kullanır.

 

Uygulama tabanlı değişiklikler

Günümüz ERP sistemleri ile standart ERP sistemlerini kıyasladığımızda gördüğümüz bir değişiklik de yazılımın arayüzlerinin işlev tabanlı yaklaşımdan rol tabanlı yaklaşıma dönüşmüş olduğudur. Rol tabanlı yapıyı olanaklı kılan intranet portali her kullanıcı için ayrı hazırlanmış arayüz sunarak hem kullanıcıların işlerini yürütmek için ihtiyaç duydukları işlev ve hizmetlere kolayca erişebilmelerini sağlayarak üretkenliklerini arttırdı, hem de web master’ın yükünü hafifletti. Self servis uygulamalarıyla da desteklenen ve bir kez logon olmakla hizmete hazır hale gelen bu sistem, emniyet düzeyini de yükseltti.

 

Trend

Günümüzde ICT sistemlerinin yaygın biçimde kullanımı, verileri geometrik dizi halinde attırmaktadır. Bu verilerin rekabet avantajına dönüştürülebilmeleri için kategorize ve konsolide edilmeleri, korelasyonlarının analizleri zorunludur. Bu çalışmalar, yüksek işlemci kullanımı nedeniyle diğer isteklerin gerçeklemesi çok yavaşlayacağından OLTP veri tabanları üzerinde gerçekleştirilemez. Bu nedenle veri ambarı kullanılır. Böylelikle OLTP sistemine yük binmez ve performans problemleri yaşanmaz. Veri ambarı üzerinde de OLAP (online analytical processing) ve veri madenciliği gibi iş zekâsı çözümleri kullanılarak daha iyi kararlar alınır.

Son zamanlarda hız sorunu yaşamamak için bellek içi uygulamalar denilen, işlemciye en yakındaki belleği kullanan çözümler geliştirilmiştir. Donanımla birlikte gelen, sorgulamaları ve hesaplamaları birkaç yüz kat hızlandırır.

 

ERP’lerin Know-how İçeriği

ERP sistemleri içlerinde değişik iş süreçleri yapıları bulunur. ERP proje danışmanları, önceki müşterilerinin iyi uygulamalarını müşterilere aktararak kendi süreçlerini yeniden tasarlamaları fırsatı sunarlar. Eğer kurumlar bu know-how’ı değerlendirirse hem bir ‘yeniden yapılanma’ gerçekleştirir, hem de iş standartlarına uyum sağlarlar.

  

ERP' de Yatay Dikey İşlev Setleri, Modüller, Bileşenler